Devletsiz Canlar: Kojin Karatani’nin A tipi mübadele stili ve Klasik Alevilik

Devletsiz Canlar: Kojin Karatani’nin A tipi mübadele stili ve Klasik Alevilik

Çiğdem Boz*

Genelde devletin ortaya çıkışı insanlık tarihinde büyük bir adım addedilip göklere çıkarılır. “Ne var ki asıl problem tahminen de, yerleşik hayat ve depolama kapasitesiyle birlikte artık mümkün hale geldiklerinde, devletin ve eşitsizliğin ortaya çıkmasını engelleyebilecek bir sistemin yaratılmasıydı.” diyor Karatani (Dünya Tarihinin Yapısı, S.70). Ona nazaran devlete muhtaçlık duyulmayacak bir toplumsal formasyonun altında yatan unsur ise karşılıklılıktır (reciprocity). Bu bakımdan karşılıklılık unsuruna dayanan klan yahut kabile toplumu ilkel bir toplum değil epey gelişmiş bir toplumsal sistemdir.

Tarih denilince moderniteden sonrasını düşünmeye alıştırılmış dimağlar için bir toplumun öbür prensiplerle de örgütlenebileceğini hayal etmesi güçtür. Çoğumuz piyasa toplumunun içine doğduğumuzu, gereksinimlerimizi piyasalar yahut devlet aracılığıyla gidermenin tek yol olduğunu düşünürüz. Halbuki insanlığın uzun serüvenine bakıldığında, hayat için gerekli şeylerin sağlanmasında yahut özgür ve eşit yaşayabilmenin daha yaratıcı ve akılcı tahlilleri olabildiği görülecektir.

Kojin Karatani son yıllarda Marksist devlet tenkitleriyle gündeme gelmiş, aslında marksizmin olumlu manada eleştirisini sunan bir düşünür. Birebir vakitte bir aktivist: Japonya’da 2000 yılında, devlet ve ulus aksisi bireylerin bir ortaya geldiği Yeni Birlikçi Hareketi (NAM-New Associationist Movement) başlattığı için kendisini anarşist-Marksist olarak tanımlayanlar da vardır. Karatani temel olarak, etiğe sosyalizmin (Kant’a Marx’ın), sosyalizme de etiğin perspektifinden (Marx’a Kant’ın) bakılmasını öneriyor.

Bu bağlamda Transkritik kitabı kritik. Benim bu yazıda baz aldığım kitabı ise Dünya Tarihinin Yapısı olacak. Karatani bu kitabında ekonomiyi, Marx ve Engels’ten farklı olarak üretim biçimlerine nazaran değil, mübadele şekillerine nazaran tanımlıyor. Ona nazaran dört tip mübadele stili var: karşılıklı armağanlaşmaya dayalı A tipi (devlet öncesi klan, aşiret vs toplumlar), idare ve himayeyi içeren B tipi (devletli toplumlar), meta mübadelesinden oluşan C tipi (devlet-sermaye ve ulus üçlüsünden oluşan kapitalist toplum) ve bu üçünün aşılması manasına gelen D tipi ( devlet-sermaye-ulus düğümünden kurtulmuş göçebe toplum).

Bu yazının konusu olmamakla birlikte D tipi mübadelenin halihazırda şimdi vuku bulmadığını, Kant’ın düzenleyici idea olarak belirttiği “amaçların krallığı” nın karar sürdüğü bir çeşit post-kapitalist toplum olduğunu söylemekle yetinelim. Bu toplumsal formasyon hangi isim altında olursa olsun- sosyalizm, komünizm, birlikçilik- ilkel komünizmin geri dönüşü olarak görülmesi gereken, özünde A tipinden “karşılıklılık” unsurunu “C” tipinden ise özgürlük (bireyleri kollektife bağlayan kısıtlamaların olmaması anlamında) prensibini alarak karşılıklı ve özgür bir ömür biçimini temsil eder.

Vurgulanması gereken bir öbür nokta da bu dört tip mübadele üslubunun tüm toplumsal formasyonlarda bir ortada bulunduğudur. Örneğin, kapitalist toplumda (C tipi) hem karşılıklı armağanlaşma (A) hem de yine bölüşümcü (B tipi) mübadele usulleri mevcuttur, sadece baskın olan meta mübadelesidir. Öbür bir deyişle, piyasa, aile, akrabalık, komünite bağlarına baskındır.

Karşılıklılık unsuru temeline dayanan klan toplumu lakin göçebe kümelerin yerleşik hayata geçmesinden sonra ortaya çıkmıştır. Bunun nedeni, yerleşik hayatın bir yandan nüfus artışına imkan verirken öbür yandan da zenginliğin biriktirilmesini imkanlı hale getirdiğinden kaçınılmaz olarak zenginliğe ve güç bakımından eşitsizliklere yol açmasıydı. İşte klan toplumu, armağan, karşı-armağan yükümlülüklerini dayatmak suretiyle bu tehlikeyi makul bir düzeyde tutmuştur. Münasebetiyle karşılıklı armağanlaşma (A tipi mübadele) göçebe avcı-toplayıcı kümelerden oluşan toplumlar için geçerli değildir. Bu toplumlarda depolama imkanı olmadığından mallar ortak bir havuzda toplanır ve eşit olarak bölüşülürdü. Bu toplumun ayırt edici özelliği tek tek üyelerinin hareket serbestisinden kaynaklanan bir eşitliktir. Klan toplumunun üyeleri eşit olmakla birlikte, göçebe toplumun bireyleri üzere özgür (yani hareket serbestisine sahip) değildi artık. Öteki bir deyişle, bireyi kolektife bağlayan kısıtlamalar güçlendirilmiştir (Karatani, Dünya Tarihinin Yapısı, s. 10-11).

Tarihe üretim usulleri açısından ele alan Marx ve Engels’in üretim araçlarının ortak mülkiyeti perspektifinden bakıldığında göçebe ve klan toplumları ortasında fark yoktur. Marksist tahlile nazaran her ikisi de ilkel toplumlardır. Meğer Karatani’ye nazaran ortalarında belirleyici bir fark vardır. Bu yüzden de Karatani için komünizm, üretim araçlarının ortak mülkiyetinden çok göçebeliğin geri dönüşüne bağlıdır (Karatani, Dünya Tarihinin Yapısı, s.13)

Göçebe kümelerin yerleşik hayata geçmesiyle bir kadro eşitsizliklerin ortaya çıktığını söylemiştik, lakin bu eşitsizlikler sınıflı bir toplum yahut devletle sonuçlanmaz. Yani Karatani’ye nazaran eşitsizliklere ket vuran ve devletin ortaya çıkmasını engelleyen bir sistem mevcuttur. Ve bu sistem klan toplumundan diğer bir şey değildir. İşte bu sorunun peşine düşer Karatani ve A tipi mübadele usulü ile açıklar cevabını.

Bir kabile her şeyden evvel, üyelerinin sistemini içkin olarak sürdürmeye ve birliği dışarıya karşı müdafaaya dönük kurulan sosyo-politik bir oluşumdur. Politik bir tertip olarak devletin alternatifidir. Bu yapı kırsal bir öz-yönetimdir (Rıza Yıldırım, Aleviliğin Doğuşu, s.50)

Artık A tipi mübadele usulüne daha ayrıntılı bakalım. Bir kabile toplumunda bu biçim hakimdir. Hiç kimsenin zenginliği yahut iktidarı kendi inhisarına almasına müsaade verilmez. Klan toplumu, her vakit zenginlik ve güç eşitsizliği üretecek ögeler barındırdığı üzere, armağan yükümlülükleri aracılığıyla bunları her vakit denetim altında fiyat (Karatani, DTY, s.88). Klan toplumundaki eşitlikçilik hayli güçlüdür: eşitsiz bölüşüme ya da servet ve güç eşitsizliklerine müsaade vermez.

Lakin bu eşitlikçilik şahsî kıskançlık yahut bir cins nostaljik idealizmle açıklanamaz:zorunluluktur. (Karatani, DTY, s.100) Örneğin, topluluğa üyelik doğar doğmaz armağan olarak bahşedilmiş bir şeydir. Her üye bunun karşılığını verme yükümlülüğü taşır. Topluluğun her bir üyesini sınırlamakta kullandığı iktidar, bu bir cins karşılıklılığın gücüdür. Bu nedenle, bir üye, normları (kuralları) ihlal ettiğinde ceza uygulamasına özel olarak ihtiyaç duyulmaz. İhlal topluluğun geneli tarafından öğrenildiğinde, bu ihlalcinin sonudur: topluluk tarafından terk edilmek vefatla eş kıymettir. (Alevilikteki düşkünlük kurumu gibi)

Öteki bir karşılıklılık sistemi de, hane yahut klanının kızını yahut oğlunu verip birebir formda dışarıdan oburunu aldığı dışevliliklerdir. Klan toplumu karşılıklı dış evlilik üzerinden inşa edilir;dahası farklı klanları birbirine bağlayan daha üst düzey bir topluluğun (kabile ya da kabile federasyonunun) kurulmasına neden olan ve ensesti önleyen de bu dışevliliktir. Bu bakımdan akraba temelli toplumlar kan bağına değil, armağanın gücüyle yaratılan toplumsal bağlara dayanır. (Karatani, DTY, S.90) Akrabalık telaffuz olarak kabiledeki ahengi güçlendirir lakin kabile üyelerini çeken gerçek faktör ortak çıkardır. Yani ortak çıkar birleştirici politik güç olarak fonksiyon görür (Rıza Yıldırım, Aleviliğin Doğuşu, s.55)

Kurban da karşılığında tabiata borç yükleyen bir armağandır örneğin. Hatta büyü yahut sihir de bir tıp armağandır. İnsanın mevtten korkması yerleşik hayatla başlamıştır denilebilir, zira artık gömdükleri ölülerle bir arada yaşamak zorunda kalmıştır. O nedenle de yanı başlarında yatan ölülerin ruhlarını denetim altında tutmak için armağanlar sunmuşlardır. Bu vakitle cenaze merasimi, hatta atalara tapınma biçimini almıştır.((Karatani, DTY, S.96-97).

Ayrıyeten böylesi sıkı-dolgulu toplumlarda inanç, şahsî bir tecrübeden çok toplumsal bir olgu olarak karşımıza çıkar. Bu cins toplumlarda dini olgular daha çok sosyo-dinsel süreçler olarak gerçekleşir. Örneğin klâsik Alevilikte ferdi ibadetler pek fazla önemsenmezken, toplu ibadete merkezî bir pozisyon verilmektedir. “Bireylerin içine gömüldüğü, sıkı-dokulu toplumlardaki böylesi duygusal bir yapının bağlayıcı ve buyurgan kuvveti aslında çağdaş insanın kavradığının çok ötesindedir.” (Rıza Yıldırım, Aleviliğin Doğuşu, s.64)

Sıkı-dokulu toplumlarda ortak inançlar ve pahaların bireyler üzerindeki aşkın gücünü büyü ve sihir olgularında bulabiliriz. Levi-Strauss büyünün toplumsal art planını ve sihrin güç kaynağını incelerken, büyücünün iktidarının, toplumun onun gücüne duyduğu inançtan ileri geldiğinin altını çizer. Büyüyü mümkün kılan ve sihrin aktif olmasını sağlayan şey, o denli olacağına dair toplumun bütün üyelerinin sarsılmaz inancıdır. Hasılı, sihrin tesiri kolektif bilince kök salmış inançlar ile büyücünün kelam ve davranışlarının rezonansına dayanmaktadır (Yıldırım, 2017, s.66)

Karatani, klan toplumunu yerleşik hayata geçişle başlatsa da politik örgütlenmesini kabile modeline nazaran gerçekleştiren göçebe ve yarı göçebe (konar-göçer) kır eksenli ömür şekillerine rastlanır. Hayatları tümüyle hareketlilik ve özgürlük unsuruna dayalı göçebelerin bürokratik devlet sisteminin durağanlaştırıcı ve zaptedici tabiatından hoşlanmayacağı açıktır. Bunun yanında konar göçer hayatın politik ve kültürel kurumlarını ve kavramlarını belirleyen başat art plan olarak ekonomik ve toplumsal tekdüzeliğe dikkat çekmek gerekir. Ekonomilerinin kolaylaştırılmış ve uzmanlaştırılmamış yapısıyla yakından temaslı olarak, bu toplumların toplumsal yapısı tümüyle tabakalaşmamıştır.

Devleti, kabileden ayıran temel fark çok daha fazla gelişmiş iş kısmından gelir. Devlet örgütlenmesi tam vakitli profesyonel savaşçılar ve bürokratlara yaslanmaktadır. Kabile sistemi idari nitelikteki bürokratik orta basamaklara nadiren sahiptir. Toplumsal olarak homojen, eşitlikçi ve bölünmüştür; devlet ise heterojen katmanlaşmış ve hiyerarşiktir. Kabileler akraba bağına öncelik verir. Öte yandan devlet sistemi ferdî münasebetlere ikincil bir ehemmiyet verir ve her bir kişinin merkezi otoriteye sadakatinde ısrar eder. Kabile örgütlenmesinde şahsî ve ahlaki faktörler birincil rol oynarken devletler ferdî olmayan ilgileri vurgular ve kontrat, süreç ve başarıyı temel alır (Yıldırım, 2017, s. 50-52)

Konar-göçer toplumların devlet idaresinden hoşlanmaması sırf vergi, askerlik, toprak mülkiyetlerindeki kısıtlamalar üzere gibi önlemleri dayatılmasıyla açıklanamaz. Devletin dayattığı dini yorumlar ve pratikler, toplumsal hayat ve kültürel aidiyetler, yerleşik kentli kıymetler de dilek edilmez. Bu bağlamda, Ortadoğu’da kurulan pek çok devletin öyküsünde bunu görebiliriz; fethi gerçekleştiren kabile birliği yerleşik bürokratik devlete dönüşünce kurucu dinamik güç olan kabilelerin birçok kendilerini yeni sistemde muhalefette bulur. Artık ya hudut uzunluklarında yaşayarak ya da kendilerini saran mevcut devlet yapısına karşı federasyonlar oluşturarak özerkliklerini sürdürmekten öteki seçenekleri yoktur. Devlet düzenekleri tarafından refüze edilip sistemin etrafına itilirler; tıpkı klasik Alevilikte olduğu üzere.

Yıldırım, Alevi tarihini üç ana periyoda ayırarak inceler:

1. Oluşum Devri (11. yüzyıl -15. yüzyıl)

2. Safevi (Kızılbaş) Periyodu (16. yüzyıl -19. yüzyıl)

3. Çağdaş Alevilik Devri (20. yüzyıl ortalarından itibaren devam eden süreç)

ve bu periyotlardan ikincisini (16. yüzyıl -19. yüzyıl) Klasik Alevilik olarak niteler. Bir öbür deyişle, “Geleneksel” sıfatıyla ayırt edilen devir, Aleviliğin her bakımdan formlandığı periyot olmuştur.

“Şeyh Cüneyt’le başlayıp Şah Tahmasb’la tamamlandığını iddia ettiğimiz bu süreçte, Aleviliğin (o periyot için hakikat ismi Kızılbaşlık) inanç temelleri, ritüelleri (ibadet) ve dinî-sosyal yapılanması şekillenmiştir. Safevi şeyhleri/şahları liderliğinde biçimlenen bu yapı, 20. yüzyılın sonlarına kadar esaslı bir değişime uğramadan gelmiştir. Enteresandır ki, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş Alevi toplumunca sevinçle karşılansa da Türkiye’nin siyasi hayatındaki bu esaslı değişim Alevi toplumsal ve dinî tertibini pek fazla etkilememiştir.” (Yıldırım, 2012)

Kızılbaş hareketinin Türkmen oymaklar ortasında ortaya çıktığı bilinmektedir. Bu oymaklar üstte belirtildiği üzere fetihleriyle Anadolu’nun batısında Osmanlı Devletini kurmuş lakin 15. yüzyıl ortalarından itibaren yerleşik yeni bürokratik devletin sistemleri tarafından merkezden etrafa itilmişlerdir. Bundan sonra yüzünü Anadolu’nun doğusuna dönen Türkmen oymakları Safevi devletinin kurulmasında rol alırlar. Lakin tarih yeniden tekerrür eder ve Safevi devleti kurulduktan sonra idare anlayışının süratle kent kültürüne adapte olması, kurucu Kızılbaş ögelerin yavaş yavaş sisteme yabancılaşmasına neden olur.

Şah İsmail’in Çaldıran Savaşı’nı kaybetmesinden sonra Safevi merkezi ile irtibatları zayıflayan Anadolu ve Balkanlardaki Kızılbaşlar ile Osmanlı rejimi ve ona yaslanan Sünni toplum ortasında yaşanan yabancılaşma sonucunda Kızılbaşlar, Osmanlı denizi içinde her taraftan kuşatılmış küçük dinsel-sosyal adacıklar hâlinde varlıklarını devam ettirebilmişlerdir.

“Öte yandan günümüz Kızılbaş Aleviliği, Safevi devletinin askerî aristokrasisini oluşturan Kızılbaşlardan gelmemektedir. Safevi devletinin evvel On İki İmam Şiası ekseninde bir ortodoksiye eklemlenmesi, gerisinden da büsbütün yok alması (18. yüzyılın birinci yarısı) Osmanlı topraklarında kalan Kızılbaşları kendi yazgılarıyla baş başa bırakmıştır. İşte bu süreçte Osmanlı Kızılbaşları, kent merkezlerinden yeterlice uzaklaşarak “devletin olmadığı alanlarda” bir sosyal-dinî sistem kurmuşlardır. Bu nizamın de büsbütün kırsal hayatın dinamikleri üzerine kurulduğu açıkça görülmektedir. Cumhuriyete geçiş, bu kırsal Kızılbaş Alevi sisteminde kayda bedel bir tesir yapmamıştır. Kızılbaş Aleviler, Cumhuriyetle bir arada üzerlerinde yüzyıllardır süregelen devlet baskısının azaldığını hissetmişler, fakat kentlere gelerek yeni tertibin aktörleri ortasına katılmamışlardır.” (Yıldırım, 2012)

A TİPİ TOPLUM OLARAK KLASİK ALEVİLİK

Çabucak her boyutuyla kırsal bir karakter taşıyan klâsik Alevilik, devletle ilgi konusunda da tarihî bir deneyime sahip değildir. Başta belirttiğim üzere Karatani klan toplumlarında devletin neden ortaya çıkmadığını soruyor ve bunu bu toplumdaki karşılıklılık unsuruna dayanan kurumlarla açıklıyordu. Bu bakımdan yazının devamında Klasik Alevi toplumunun omurgasını oluşturan ana kurumlara değinmek istiyorum.

1- Cem ibadeti: Klasik Alevi toplumunda cem ibadetinin ana fonksiyonu toplumsal barışı ve ahengi korumaktır. Bunu sağlayabilmek için elindeki en güçlü silah ise “düşkünlük” kurumudur. Kırsal hayatta düşkün olan bir kişinin ömrünü devam ettirme talihi çok düşük olduğundan düşkünlük çok güçlü bir müeyyidedir. Bu yolla toplum iç âhengini şiddet kullanmadan sağlamaktadır. Örneğin, talibin kırk günden fazla mürşidinin huzuruna çıkmaması direkt düşkünlük sebebidir. Yeniden her sonbaharda yapılan görgü cemleri toplumun iç tertibini gözden geçirip aksaklıkları yoluna koymaktadır. Ayrıyeten yıl boyunca yapılan başka cemler bir yandan kolektif şuuru beslerken öbür yandan her ferdin topluma, dedeye ve birbirine karşı pozisyonunu ve sorumluluklarını bilinçaltına işlemektedir.

2- Musahiplik : Ergenlik çağına gelmiş bir kişinin musahip kavline girmesi mecburidir. Musahip tutmaksızın Alevi olup hakikat cemlerine katılmak hiçbir biçimde mümkün değildir. Dört can (iki karı koca) ortasındaki musahiplik kavline nazaran, bu canların namusları dışında (yarin yanağından gayri) herşeyleri ortaktır. Bu bakımdan musahiblik bir cins dayanışma prosedürüdür ve köy hayatında son derece fonksiyonel bir role sahiptir.

3- Dede- ocakları: Alevi toplumunun tamamı üyeliğin kalıtsal olarak belirlendiği iki toplumsal sınıftan oluşmaktadır. Dedelerden oluşan sınıf, dinî liderlik ve aydınlatma misyonunu üstlenirken taliplerden oluşan sınıf da her türlü inanç ve din işlerinde dedelere bağlanmıştır. Dikkat edilmesi gereken kıymetli nokta şudur: bu yapıda dede ile talip ortasındaki bağlantı fertler ortasında tesis edilen ikili kontratlara dayanmamaktadır. Bu alaka ferdi düzlemi çok aşan soy kümeleri ortasında kurulmuştur. Makul bir obanın mensubu talip Aleviler (ki bu mensubiyet birçok vakit fiktif olsa da bir akrabalık bağından ileri gelmektedir) ocak tabir edilen muhakkak bir soy kümesine bağlıdırlar. Bu obanın manevi işlerinde yetkili makam mürşit ocaklarıdır. Olağan ocak zatı itibariyle soyut bir varlık olduğundan ocak ismine mürşitlik fonksiyonunu o soy kümesine mensup olan bir fert yerine getirmektedir ki buna dede denir.

Özetle, klâsik yapıda bir kimsenin Alevi sayılabilmesi için temel olarak şu üç kuralı kesinlikle sağlamalıdır: 1) kalıtsal olarak belirlenmiş olan mürşidine (dede) bağlılık ve birçok bahiste onun onayına tabi olmak, 2) musahip kavline girip hayat uzunluğu onun koşullarını sağlamak, 3) her yıl görgüden geçmek.

Karatani klan toplumlarını anlatırken “topluluğa üyeliğin doğar doğmaz armağan olarak bahşedilmiş bir şey” olduğunu söyler. Misal formda klâsik manada Alevi olmak her şeyden evvel toplumsal bir aidiyettir. Kişinin Alevi olup olmadığını belirleyen en baskın etken, Alevi toplumunun bir modülü olmasıdır. Daha da açık tabir etmek gerekirse, Alevi olmayı belirleyen temel kural Alevi toplumun içinde doğmaktır. Bu kaidesi sağlamayan bir kişinin sonradan Alevi olması mümkün olamamaktadır.

Klâsik Alevi toplumu ahlaki ve hukuksal normlarla birbirine bağlanmış kapalı bir toplum yahut Yıldırım’ın deyişiyle sıkı dokulu bir toplum özelliği gösterir. Bu normları eski Buyruk metinlerinde bulabiliriz. Örneğin, Buyruk’tan anladığımız kadarıyla ,yolun asıl amacı “Sırr-ı Ali” dir, yani peşinde olunan bilgi budur, Tarikata bunun için girilir. Taliplerin (ikrar verip Tarikata girmiş canlar) avam-ı halktan (zahir ehli, şeriat ehli) uzak durması gerektiği söylenir. Her bir talip erkan sürer, yani yolun temellerine nazaran yaşamalıdır.

Bu asıllara uymayan canlar dara çekilir ki bir cins cemiyet içi sorgu, hesap verme ve arınma ritüelidir. Bunun yanında bir kişi yol ve erkana karşıt iş işlediğinde resen de “gözcü” yahut “mürşid” e giderek kabahatini itiraf edebilir, buna da “günahını ele vermek” denilir. Klasik Aleviliğin temel prensiplerinden birisi de “rıza/razılık” olgusudur. Yol ve erkanın yürütülebilmesi için topluluğun bütün fertleri birbirinden razı olmalıdır öbür bir tabirle akraba, komşu ve köylülere karşı sorumluluklar yerine getirilip onların isteği kazanılmalıdır. Rızalığını kaybeden can, cem ayininde meydana çıkarılır ve sorgudan geçirilir. Orada verilecek ceza ile rızalık hali tekrar sağlanmış olur. Cezaların belirlenip uygulanması sürecine “sitem sürmek” denir, bu sitem (ceza) tarık çalma, kurban kesme, para yahut öteki bedelli meta alma formunda olabilir. Şayet cürüm işlemiş kişi verlen cezayı kabul etmezse yoldan “sürgün” (düşkün) olur ve cemiyetten dışlanır. (Rıza Yıldırım, Menakıb-ı Evliya, 2020)

“Alevi toplumunun tarihî gelişim seyrini etkileyen şartlar, onu kapalı-kompakt bir yapı hâline dönüştürmüştür. Kendisini kuşatan dış dünyadan yalıtılmışlık, toplumun kendi içindeki toplumsal ve dinî bağları daha da güçlendirmiştir. Klâsik Alevi toplumuna dikkatle bakıldığında, dinî ve toplumsal (hatta aşikâr ölçüde siyasal ve hukuksal) nitelikleri ayrışmaz bir formda iç içe geçmiş bu bağların hayatın her alanını kuşattığı görülür. Bir yandan toplumun toplumsal karakterini güçlendirirken bir yandan da bireyin hareket alanını kısıtlayan böylesine bir yapı, esasen devlet himayesinden yoksun bir toplumun varlığını devam ettirebilmesi için kaçınılmazdır.” (Rıza Yıldırım, 2012)

Ana omurga bu türlü olmakla birlikte, birtakım inanç ve ibadet uygulamalarında bölgesel farklar da vardır. Bu farklılığın nedeni, Osmanlı sonları içinde kalan Alevi toplumunun adem-i merkeziyetçi bir örgütlenme modeli benimsemiş olmasından ötürü otoriter bir merkeze sahip olmayışıdır.

Karatani, “pratikte bir topluluk şiddet yoluyla bir başkasına hakim hale geldiğinde bir devlet kurulduğunu” söyler (Karatani, Dünya Tarihinin Yapısı, s.42). Meğer A tipi mübadele usulünün hakim olduğu topluluklarda şiddete gerek duyulmaz. Özünde dinî olmakla birlikte toplumsal ve hukuksal istikametleri de olan bağlarla birbirine bağlanmış Klasik Alevi toplumunda da bu bağlar toplumsal sistem ve ahengin teminatı olmuş, yine dağıtımcı yahut bölüşümcü bir devlet yapısına (B tipi) muhtaçlık duyulmamıştır. Dışarıya kapalı olan bu toplumsal yapı varlığını kelamlı transfer ögeleriyle sürdürmüştür. Yeniden Buyruk’tan öğrendiğimiz kadarıyla kelamlı transferin tercih edilmesi zımnî bilgilerin yalnızca ehline verilmesi gereği ile ilintilidir.

Aşık Turabi’nin dediği üzere:

Salma lisan gemisin engine aşık

Erenler ceminde payen bulunmaz

Her yerde faş etme sırr-ı hakikat

Onu fehm eyleyen bir can bulunmaz

Ali çoktur, Şah-ı Merdan bulunmaz!…

*Doç. Dr. Çiğdem Boz’un kaleme aldığı yazı birinci olarak görüş21.com sitesinde yayımlanmıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

ofis escort
kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama kyk sorgulama